ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Τι είναι η Διατροφικές Διαταραχές?-Διεθνείς Στατιστικές
• > 5 εκατομμύρια από ΔΔς.
• 3% έφηβες και ενήλικες γυναίκες και 1% άντρες υποφέρουν Νευρογενή Ανορεξία- ΑΝ, Νευρογενή Βουλιμία- ΒΝ ή Καταναγκαστική Υπερφαγία- binge-eating disorder- ΒΕ.
• 12 X περισσότερες πιθανότητες για την ανορεξική γυναίκα να πεθάνει σε σύγκριση με τις άλλες γυναίκες.
• 40% των παιδίων 4ης Δημοτικού αναφέρουν ότι κάνουν δίαιτα αδυνατίσματος είτε «συχνά» είτε «μερικές φορές»
• 50% των ατόμων με ΑΝ ή ΒΝ αποθεραπεύονται πλήρως, 30% μερικώς, και 20% δεν έχουν καμία ουσιαστική βελτίωση [Source: Harvard Eating Disorders Center ]

Νευρική Ανορεξία και Βουλιμία
Τα κορίτσια εφηβικής ηλικίας και οι νεαρές γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο από τη νευρική ανορεξία και βουλιμία. Από το σύνολο των ασθενών που παρουσιάζουν βουλιμία ή ανορεξία, μόνο 10% έως 15% είναι άνδρες.
Υπολογίζεται ότι 1,1% έως 4,2% των γυναικών παρουσιάζουν νευρική βουλιμία σε κάποια φάση της ζωής τους.
Για τη νευρική ανορεξία το ποσοστό αυτό κυμαίνεται από 0,5% έως 3,7%.
Οι διατροφικές διαταραχές είναι πρόβλημα συναισθηματικό και σωματικό.
Συσχετίζονται με έμμονες ιδέες για το φαγητό, το βάρος και το σχήμα σώματος.

Συμπτώματα των Διατροφικών Διαταραχών
• Ισχνότητα
• Ξηρά Χέρια και Δέρμα
• Παγωμένα χέρια και πόδια
• Χαμηλός παλμός και υπόταση
• Λεπτά μαλλιά-τριχοφυΐα (lanugo) στο πρόσωπο και σώμα
• Φουσκωμένα πρόσωπο και/ή αστράγαλοι
• Κόκκινα Μάτια («αρματωμένα μάτια»)
• Καταστραμμένη αδαμαντίνη των δοντιών
• Πληγές στις αρθρώσεις των χεριών (knuckles)

Συμπτώματα Συμπεριφοράς που υποδηλώνουν Διατροφικές Διαταραχές
• Υπερβολική ενασχόληση με το βάρος και φαγητό
• Επαναλαμβανομένη ανησυχία για το ότι το άτομο είναι «παχουλό»
• Αυξημένες κριτικές για το σώμα του ιδίου
• Απομόνωση την ώρα του γεύματος
• Επισκέψεις στην τουαλέτα κατά ή αμέσως μετά το γεύμα
• Συνεχής κατανάλωση νερού ή αναψυκτικού διαίτης
• Εξαντλητική άσκηση
• Συχνά παράπονα ότι το άτομο νοιώθει να είναι παγωμένο- υποθερμία

Νευρογενή Ανορεξία
Τι είναι η νευρική ανορεξία;
• Πρόκειται για ψυχογενή κατάσταση, ένα σύνδρομο αυτοεπιβαλλόμενης ασιτίας.
• O ασθενής εκουσίως περιορίζει την πρόσληψη τροφής φοβούμενος την αύξηση του βάρους.
• Η νευρική ανορεξία είναι η ασθένεια που συνίσταται στον ΠΑΡΑΛΟΓΟ ΦΟΒΟ του πάχους και εκδηλώνεται με την ψυχαναγκαστική άρνηση να δεχτεί κανείς τροφή.

Νευρική Ανορεξία
• Αν ο οργανισμός δεν διατρέφεται σωστά, μειώνονται οι αντιστάσεις του, εξασθενεί, αρρωσταίνει.
• Μερικά παιδιά, κορίτσια κυρίως, προκαλούν την υγεία τους.
• Επειδή έχουν σαν πρότυπα πολύ αδύνατα μοντέλα μένουν νηστικά στην κυριολεξία για τους μοιάσουν.
• Ενώ πείθουν μόνα τους τον εαυτό τους ότι τάχα έφαγαν πολύ.
• <300 θερμίδες /μέρα

Νευρική Ανορεξία
• Τα αποτελέσματα φαίνονται σε μικρό χρονικό διάστημα.
• Αραιώνουν τα μαλλιά
• Σπάζουν τα νύχια
• Μειώνεται ο σίδηρος στο αίμα
• Αρχίζουν οι λιποθυμίες
• Επηρεάζεται η σταθερότητα δοντιών
• Ατονεί γενικά το μυϊκό και νευρικό σύστημα.

Τα κριτήρια της ψυχογενούς ανορεξίας
• Α. Άρνηση του ατόμου να διατηρήσει το βάρος του πάνω από ένα ελάχιστο φυσιολογικό όριο σύμφωνα με την ηλικία του και το βάρος του
• διατήρηση βάρους του σώματος 15% κάτω από το αναμενόμενο
• Δείκτης Μάζας Σώματος κάτω από 16 (σοβαρή ανορεξία), ενώ από 16 έως 18,4 έχει ανορεξία ή είναι σοβαρά λιποβαρές.
Β. Έντονος φόβος του ατόμου μήπως πάρει βάρος ή γίνει παχύσαρκο, ακόμα κι όταν το βάρος του είναι κάτω από το κανονικό.
Γ. Διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται το βάρος και το σχήμα του σώματός του, ή άρνηση της σοβαρότητας που έχει πάρει το υπερβολικά χαμηλό του βάρος.
Δ. Σε γυναίκες, αμηνόρροια, δηλαδή απουσία τριών τουλάχιστον διαδοχικών εμμηνορυσιών

Τα συμπτώματα της νευρικής ανορεξίας
• Σοβαρή απώλεια βάρους (βάρος<85% του φυσιολογικού ή απώλεια βάρους πάνω από 10% του αρχικού)
• ΒΜΙ < 17
• Απουσία εμμήνου ρύσεως για τουλάχιστον 3 μήνες
• Παραμορφωμένη αντίληψη για το βάρος και το σχήμα του σώματος.
• Υπερβολική σωματική άσκηση.
• Προκλητοί εμετοί – Χρήση καθαρτικών ή διουρητικών.
• Κοινωνική απομόνωση – Απομάκρυνση από φίλους.
• Συναισθηματική αστάθεια, ευερεθιστότητα, κρίσεις θυμού.
• Δυσκολίες στον ύπνο.

Body Mass Index-ΒΜΙ


Τα συμπτώματα της νευρικής ανορεξίας
• Αμηνόρροια στις γυναίκες και μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας στους άντρες.
• Ανεπαρκής περιφερική κυκλοφορία.
• Χνουδωτή τρίχωση του σώματος.
• Τελειοθηρία και ψυχαναγκαστικότητα.
• Χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Στόχοι θεραπείας της νευρικής ανορεξίας
• Αποκατάσταση του βάρους στο επίπεδο του βάρους –στόχου.Αρχική διατροφή μπορεί να είναι 500θερμίδες.
• Επαναφορά φυσιολογικού τρόπου διατροφής.
• Αξιολόγηση και αποκατάσταση της διατροφικής κατάστασης του ατόμου
• Παροχή ψυχολογικής υποστήριξης
• Διαμόρφωση σχέσεων εμπιστοσύνης και πνεύματος συνεργασίας
• Διατροφική επανεκπαίδευση
• Διαμόρφωση ισορροπημένης διαιτητικής συμπεριφοράς.
• Διάγνωση και θεραπεία των ιατρικών επιπλοκών εξαιτίας της ασιτίας.
• Επισήμανση των αρνήσεων και δυσλειτουργικών σκέψεων, απόψεων και πεποιθήσεων.
• Παρέμβαση στην οικογένεια με σκοπό την συνεργασία και την αποφυγή της εμπλοκής.
• Ψυχοθεραπευτική παρέμβαση με σκοπό την ενίσχυση της αυτονομίας, τη διευκόλυνση της διαμόρφωσης ταυτότητας, τη στήριξη της διαδικασίας αυτοεκτιμησης και την αντιμετώπιση του αισθήματος αναξιότητας
• Προληπτική παρέμβαση και εκπαίδευση για την αποφυγή υποτροπής

Τύποι Ψυχογενούς Ανορεξίας
• Η Ψυχογενής ανορεξία εκδηλώνεται με δύο διαφορετικούς τύπους:
• Α) Ανορεξία στερητικού τύπου (restricting type):
Ο στερητικός τύπος της ανορεξίας χαρακτηρίζεται από μια παρατεταμένη και αυστηρή αποχή από το φαγητό. Οι ασθενείς με ανορεξία στερητικού τύπου συνήθως χαρακτηρίζονται από περισσότερη εσωστρέφεια κι αρνούνται να παραδεχτούν πως νιώθουν πείνα και άγχος.
• Β) Ανορεξία υπερκαταναλωτικού τύπου (binge eating/purging type):
Ο υπερκαταναλωτικός τύπος της ανορεξίας χαρακτηρίζεται από σποραδικά επεισόδια υπερφαγίας που ακολουθούνται από τεχνητή πρόκληση εμετού. Οι ασθενείς με ανορεξία υπερκαταναλωτικού τύπου χαρακτηρίζονται από εξωστρέφεια, αναφέρουν συχνότερα άγχος, κατάθλιψη κι ενοχές, παραδέχονται πως έχουν έντονη όρεξη και τείνουν να είναι μεγαλύτερης ηλικίας σε σχέση με τους ασθενείς με ανορεξία στερητικού τύπου.

Body image/ Εικόνα Σώματος
Τα λόγια της Μαρίας..
• Μαρία: «Το μυαλό μου ήταν στο πώς να φάω λιγότερο και πως να ξεγελάσω την μητέρα μου ότι έφαγα. Έψαχνα κάθε μέρα το σώμα μου να δω αν είχα πάρει βάρος. Ζυγιζόμουν πάνω από 10 φορές την ημέρα. Η περίοδος μου σταμάτησε, είχα γίνει πετσί και κόκκαλο αλλά δεν μπορούσα να δω την πραγματικότητα.Στα μάτια μου ήμουν υπέρβαρη και έπρεπε να χάσω και άλλο βάρος. Ήταν κόλαση και ήμουν μονή μου.»

Εικόνα σώματος
• Εικόνα σώματος είναι η υποκειμενική αντίληψη που έχουμε για το σώμα μας.
• Η αρνητική ή διαταραγμένη εικόνα σώματος έχει ως αποτέλεσμα έντονο στρες και δυσκολίες αποδοχής του εαυτού, άσχετα με την πραγματικότητα.
• Είναι δε, ένα σημαντικό ζήτημα που σχετίζεται με κάποιες διαταραχές, όπως η Ψυχογενή Ανορεξία
• Πιο συγκεκριμένα, όταν ένας άνθρωπος δέχεται θαυμασμό μόνο για την εξωτερική του εμφάνιση είναι πιθανό να την συγχέει με την αυτοεκτίμηση.
• Ένα ελάττωμα στην εξωτερική εμφάνιση γίνεται αυτομάτως ένα ελάττωμα στην ουσία της ύπαρξής του.
• Παρατηρείται ότι ένα άτομο μπορεί να έχει θετικές αλλαγές στο σώμα του και να παραμένει δυσαρεστημένο, καθώς διατηρεί την προσδοκία ότι θα αποδεχθεί το σώμα του μόνο όταν θα έχει το ιδανικό βάρος.
• Οι έρευνες λένε, ότι οι άνθρωποι με υγιή εικόνα σώματος και υψηλή αυτοεκτίμηση
• Έχουν λιγότερο άγχος,
• Είναι πιο θαρραλέοι και διεκδικητικοί στις σχέσεις τους με τους άλλους
• Και είναι περισσότερο πιθανό να προωθήσουν θετικές αλλαγές στο σώμα τους και να τις διατηρήσουν.

• Συμβουλές:
Αναπτύξτε θετική εικόνα σώματος εστιάζοντας περισσότερο στην υγεία παρά στην εξωτερική εμφάνιση.
• Να ντύνεστε όμορφα και να περιποιείστε τον εαυτό σας και να μη περιμένετε να φτάσετε στο ιδανικό βάρος για να αγοράσετε αυτό που θέλετε να φορέσετε.
• Αναρωτηθείτε αν υπάρχουν πράγματα που αποφεύγετε λόγω της εξωτερικής σας εμφάνισης.
• Αποφεύγετε να ζυγίζεστε παραπάνω από μια φορά την εβδομάδα καθώς η συμπεριφορά αυτή οδηγεί σε μια συνεχή αρνητική ενασχόληση με το σώμα σας.
• Μην κρίνετε τον εαυτό σας ή τους άλλους ανάλογα με το βάρος τους.
• Ένας άνθρωπος δεν χάνει την αξία του όταν βάζει κιλά και κατ’επέκταση η απώλεια κιλών δεν μας κάνει καλύτερους.
• Αλλάξτε τις αρνητικές πεποιθήσεις (π.χ. δεν μπορώ να συνεχίσω τη ζωή μου αν δεν αδυνατίσω ή αν δεν αποκτήσω το τέλειο σώμα).

Οι ρόλοι του διαιτολόγου για τους ασθενείς με διαταραχές λήψεις τροφής είναι οι ακόλουθοι:
• Βελτίωση της ποιότητας της διατροφής του ασθενούς και εξάλειψη του φόβου του φαγητού
• 2) Αποκατάσταση του βάρους
• 3) Διατροφική εκπαίδευση σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο
.
Θεραπεία Ψυχογενούς Ανορεξίας
• Ατομική Ψυχοθεραπεία
α) Γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία
β) Συστημική θεραπεία οικογένειας
• 2. Φαρμακοθεραπεία

• SigmaLive: www.sigmalive.com
• Ελένη Ανδρέου: aeleni@spidernet.com.cy
• Καλημέρα: Kalimera@sigmatv.com

Από: Ελένη Π. Ανδρέου, RD, LD, DProf cand
Κλινική Διαιτολόγος
aeleni@spidernet.com.cy

http://www.sigmalive.com/lifestyle/health/284074